Ngày 28/5/2026, Bộ Tài chính ban hành Quyết định 1293/QĐ-BTC về việc công bố các thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán. Theo đó, từ ngày 01/07/2026, 09 thủ tục hành chính sẽ chính thức được bãi bỏ, đánh dấu một bước thay đổi đáng chú ý trong hoạt động quản lý nhà nước đối với lĩnh vực kế toán và kiểm toán.
Đây không đơn thuần là việc cắt giảm một số thủ tục hành chính. Đằng sau quyết định này là xu hướng cải cách nhằm đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, giảm gánh nặng hồ sơ cho doanh nghiệp và chuyển dần sang mô hình quản lý hiện đại hơn.
Bối Cảnh Của Việc Cắt Giảm Thủ Tục Hành Chính
Trong nhiều năm qua, cải cách thủ tục hành chính luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao môi trường đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam. Đối với lĩnh vực kế toán, kiểm toán, mặc dù các quy định hiện hành góp phần đảm bảo chất lượng dịch vụ và nâng cao tính minh bạch của thị trường, nhưng một số thủ tục hành chính vẫn được đánh giá là còn phức tạp, phát sinh chi phí tuân thủ và kéo dài thời gian xử lý hồ sơ.
Việc ban hành Quyết định 1293/QĐ-BTC được thực hiện trên cơ sở Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ về phân quyền, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Mục tiêu của chính sách là giảm bớt các thủ tục không còn phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cá nhân hành nghề và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán.
09 Thủ Tục Hành Chính Nào Sẽ Bị Bãi Bỏ?
Theo Quyết định 1293/QĐ-BTC, có tổng cộng 09 thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính bị bãi bỏ kể từ ngày 01/07/2026.
Các thủ tục này chủ yếu tập trung vào hai nhóm chính.
Nhóm thủ tục liên quan đến đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán
Đây là nhóm có số lượng thủ tục bị bãi bỏ nhiều nhất, bao gồm các thủ tục cấp mới, cấp lại hoặc thay đổi thông tin trên Giấy chứng nhận đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán.
Trước đây, khi thay đổi nơi làm việc, nơi đăng ký hành nghề hoặc khi giấy chứng nhận hết thời hạn, kế toán viên phải thực hiện các thủ tục hành chính tương ứng để được tiếp tục hành nghề hợp pháp. Từ ngày 01/7/2026, các thủ tục này sẽ không còn được thực hiện theo cơ chế cũ.
Nhóm thủ tục liên quan đến điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán
Bên cạnh hoạt động hành nghề, nhiều thủ tục liên quan đến điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán cũng bị bãi bỏ.
Các doanh nghiệp dịch vụ kế toán trong nước, chi nhánh doanh nghiệp dịch vụ kế toán nước ngoài tại Việt Nam hoặc doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kế toán xuyên biên giới đều là những đối tượng chịu tác động trực tiếp từ sự thay đổi này.
Thủ tục đăng ký dự thi chứng chỉ kế toán viên lần đầu
Một điểm đáng chú ý khác là việc bãi bỏ thủ tục đăng ký dự thi cấp chứng chỉ kế toán viên đối với trường hợp đăng ký lần đầu. Đây là nội dung được nhiều sinh viên và người đang theo đuổi nghề kế toán đặc biệt quan tâm.
Những Ai Sẽ Chịu Tác Động Từ Quyết Định Này?
Có ba nhóm đối tượng chịu tác động rõ rệt nhất từ việc cắt giảm thủ tục hành chính.
Kế toán viên hành nghề
Đối với kế toán viên hành nghề, việc bãi bỏ các thủ tục liên quan đến cấp mới, cấp lại hoặc thay đổi giấy chứng nhận giúp giảm đáng kể thời gian và công sức thực hiện hồ sơ hành chính.
Trong bối cảnh nghề nghiệp ngày càng yêu cầu tính linh hoạt cao, việc đơn giản hóa thủ tục được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người hành nghề khi thay đổi nơi làm việc hoặc phát triển hoạt động chuyên môn.
Doanh nghiệp dịch vụ kế toán
Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kế toán sẽ được hưởng lợi từ việc giảm bớt các thủ tục liên quan đến điều kiện kinh doanh.
Việc rút gọn hồ sơ và quy trình hành chính có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và tập trung nhiều hơn vào hoạt động chuyên môn.
Người Có Kế Hoạch Thi Chứng Chỉ Kế Toán Viên
Đối với sinh viên hoặc người đang chuẩn bị theo đuổi chứng chỉ kế toán viên, việc bãi bỏ thủ tục đăng ký lần đầu là một thay đổi đáng chú ý.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc các yêu cầu về năng lực chuyên môn được nới lỏng. Người dự thi vẫn cần đáp ứng các điều kiện chuyên môn theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của cơ quan quản lý trong từng giai đoạn.
Bãi Bỏ Thủ Tục Có Đồng Nghĩa Với Nới Lỏng Quản Lý?
Đây là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi đọc thông tin về việc cắt giảm thủ tục hành chính.
Trên thực tế, việc bãi bỏ một số thủ tục không có nghĩa là hoạt động kế toán và kiểm toán sẽ được quản lý lỏng lẻo hơn. Mục tiêu của chính sách là loại bỏ những thủ tục không còn phù hợp, trong khi các yêu cầu cốt lõi về năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm nghề nghiệp vẫn được duy trì.
Theo quy định hiện hành của Luật Kế toán, cá nhân và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kế toán vẫn phải đáp ứng các yêu cầu về chuyên môn, tính độc lập và tuân thủ chuẩn mực nghề nghiệp. Một số trường hợp vẫn không được phép cung cấp dịch vụ kế toán nếu có quan hệ lợi ích kinh tế hoặc không đáp ứng điều kiện hành nghề theo quy định.
Nói cách khác, thủ tục được đơn giản hóa nhưng chất lượng và trách nhiệm nghề nghiệp vẫn là yêu cầu bắt buộc.
Xu Hướng Quản Lý Kế Toán, Kiểm Toán Trong Thời Gian Tới
Nhìn rộng hơn, Quyết định 1293/QĐ-BTC không phải là một thay đổi đơn lẻ mà là một phần trong xu hướng cải cách hành chính đang diễn ra ở nhiều lĩnh vực.
Trong tương lai, hoạt động quản lý kế toán và kiểm toán được kỳ vọng sẽ chuyển mạnh sang môi trường số hóa, tăng cường sử dụng dịch vụ công trực tuyến và giảm thiểu các thủ tục giấy tờ truyền thống.
Song song với đó, cơ chế quản lý cũng có xu hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Thay vì tập trung nhiều vào thủ tục trước khi cấp phép, cơ quan quản lý sẽ tăng cường giám sát quá trình hoạt động thực tế nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ và tuân thủ pháp luật.
Đối với kế toán viên và doanh nghiệp dịch vụ kế toán, điều này đồng nghĩa với việc cần chủ động nâng cao năng lực chuyên môn, cập nhật quy định mới và xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả hơn.
Kết Luận
Việc bãi bỏ 09 thủ tục hành chính trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán từ ngày 01/07/2026 là một bước đi đáng chú ý trong quá trình cải cách thủ tục hành chính và cải thiện môi trường kinh doanh tại Việt Nam.
Mặc dù những thay đổi này giúp giảm gánh nặng về hồ sơ và thủ tục cho người hành nghề cũng như doanh nghiệp dịch vụ kế toán, nhưng các yêu cầu về chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý vẫn giữ nguyên giá trị. Vì vậy, bên cạnh việc cập nhật các thay đổi về chính sách, kế toán viên và doanh nghiệp cũng cần tiếp tục nâng cao năng lực chuyên môn để thích ứng với xu hướng quản lý mới trong thời gian tới.
KLE giúp người học (Mentees) đi từ mơ hồ đến có lộ trình chuẩn bị rõ ràng, nền tảng ACCA, kỹ năng thực tế và sự tự tin để bước vào nghề Kế toán – Kiểm toán – Tài chính. KLE không chỉ giúp Mentees thi đỗ ACCA mà còn trang bị toàn diện để gia tăng cơ hội việc làm ở Big4 và các Doanh nghiệp lớn. Ở KLE, chúng tôi coi sự nghiệp của Mentees như sự nghiệp của chính mình.
