Khái Quát Chung Về Chọn Mẫu Kiểm Toán
Bản chất của chọn mẫu kiểm toán
Chọn mẫu kiểm toán là quá trình vận dụng các thủ tục kiểm toán đối với ít hơn 100% tổng thể (nghiệp vụ, hoặc hoạt động, hoặc số dư) để đưa ra các kết luận kiểm toán về tổng thể ấy.
Chọn mẫu có vai trò quan trọng, cần thiết cho mọi cuộc kiểm toán vì:
- KTV chỉ có thể đạt được tính kinh tế nếu áp dụng chọn mẫu để kiểm tra nghiệp vụ và số dư tài khoản.
- Kiểm tra một mẫu nghiệp vụ sẽ nhanh hơn, giảm chi phí và cuộc kiểm toán hoàn thành trong giới hạn thời gian phù hợp với chi phí phù hợp.
- KTV có thể hoàn thành mục tiêu kiểm toán bằng cách kiểm tra một mẫu để thu thập bằng chứng mà không cần thiết phải thực hiện kiểm tra toàn bộ tổng thể.
Các khái niệm cơ bản liên quan đến chọn mẫu
- Tổng thể: là một tập hợp bao gồm các phần từ hoặc đơn vị thuộc đối tượng nghiên cứu
- Đơn vị tổng thể: Là mỗi một phần tử trong tổng thể
- Đơn vị mẫu: Là mỗi đơn vị được chọn vào mẫu
- Mẫu: Tập hợp các đơn vị mẫu
- Mẫu đại diện: Là mẫu mang đặc trưng của tổng thể
Rủi ro chọn mẫu và rủi ro không do chọn mẫu
❖ Rủi ro chọn mẫu: là khả năng kết luận của KTV dựa trên mẫu có thể khác so với kết luận mà KTV cũng dùng thử nghiệm tương tự áp dụng đối với toàn bộ tổng thể.
– Có 2 loại kết luận sai sót do rủi ro chọn mẫu tạo ra:
- Khi sử dụng TNKS và kết luận thủ tục kiểm soát hiệu lực hơn so với thực tế, hoặc khi sử dụng thử nghiệm chi tiết và kết luận một sai phạm trọng yếu không tồn tại khi thực tế tồn tại sai phạm như vậy
➢ Ảnh hưởng đến hiệu lực kiểm toán, có thể dẫn tới ý kiến kiểm toán không thích hợp
- Khi sử dụng TNKS và kết luận thủ tục kiểm soát kém hiệu lực hơn so với thực tế, hoặc khi sử dụng thử nghiệm chi tiết và kết luận một sai phạm trọng yếu tồn tại khi thực tế không có sai phạm
➢ Ảnh hưởng tới hiệu quả, dẫn tới mở rộng công việc kiểm toán
❖ Rủi ro không do chọn mẫu: KTV đưa ra kết luận sai lầm không phải do lỗi chọn mẫu mà xuất phát từ những yếu tố không liên quan trực tiếp đến việc chọn mẫu
- Đánh giá rủi ro tiềm tàng không đúng
- Đánh giá rủi ro kiểm soát không đúng
- Lựa chọn các thủ tục kiểm toán không thích hợp/ thực hiện công việc kiểm toán không hợp lý
Chọn mẫu thống kê và phi thống kê
– Chọn mẫu thống kê: là cách chọn mà KTV sử dụng lý thuyết xác suất để xác định kích cỡ mẫu và suy rộng kết quả cho tổng thể.
- Chọn mẫu thuộc tính
- Chọn mẫu theo đơn vị tiền tệ
- Chọn mẫu theo biến số
➢ Lấy mẫu thống kê đòi hỏi đơn vị mẫu phải được lựa chọn ngẫu nhiên
– Chọn mẫu phi thống kê: là việc chọn mẫu dựa vào phán xét nghề nghiệp của KTV chứ không phải dựa vào lý thuyết xác suất. Bất cứ mẫu chọn nào không đạt đủ hai yêu cầu của chọn mẫu thống kê đều thuộc chọn mẫu phi thống kê.
- Chọn mẫu tình cờ
- Chọn mẫu theo xét đoán nghề nghiệp
Thiết Kế Và Lựa Chọn Mẫu Trong Kiểm Toán
Thiết kế mẫu
- Là việc xem xét mục đích của những thủ tục kiểm toán cũng như những đặc tính của tổng thể để từ đó mẫu được KTV lựa chọn.
- Thiết kế mẫu cũng bao gồm việc xác định phương pháp chọn mẫu và xác định kích cỡ mẫu chọn cho thử nghiệm kiểm toán.
Xác định kích cỡ mẫu
Phụ thuộc vào các yếu tố sau:
- Rủi ro chọn mẫu
- Sai sót có thể chấp nhận được
Tỷ lệ sai lệch kỳ vọng trong tổng thể
Lựa chọn phần tử cho thực hiện thử nghiệm
Chọn mẫu thống kê | Chọn mẫu phi thống kê |
|
|
Sử dụng kết quả mẫu chọn
- Kiểm toán viên phải xem xét các kết quả mẫu
- Tất cả những chênh lệch được phát hiện trong quá trình kiểm tra mẫu chọn phải được KTV phân tích, xác nhận chắc chắn về nguyên nhân chênh lệch cũng như ảnh hưởng có thể có của chúng đối với mục tiêu kiểm tra cụ thể và các lĩnh vực khác của cuộc kiểm toán
Phương Pháp Chọn Mẫu Thực Hiện Đối Với Các Thử Nghiệm
Chọn mẫu cho thử nghiệm kiểm soát
Cung cấp cho KTV cơ sở để kết luận hoạt động kiểm soát nội bộ của công ty khách hàng đang hoạt động hiệu lực
Phương pháp:
- Chọn mẫu thuộc tính
- Chọn mẫu phi thống kê
Chọn mẫu cho thử nghiệm cơ bản
- Chọn mẫu theo biến số được sử dụng để kiểm tra một tổng thể khi nhóm kiểm toán muốn ước tính số dư “đúng” hoặc sai phạm của một tài khoản hoặc một nhóm các nghiệp vụ cụ thể.
- Phương pháp chọn mẫu thống kê thường được dùng khi thực hiện chọn mẫu theo biến số là chọn mẫu theo đơn vị tiền tệ (monetary unit sampling – MUS)
- MUS vận dụng lý thuyết chọn mẫu thuộc tính để ước tính tỷ lệ đơn vị tiền tệ trong tổng thể có thể bị trình bày sai lệch, sau đó nhân với giá trị ước tính của số tiền có thể bị trình bày sai lệch

Đơn vị đào tạo ACCA, Thi tuyển dụng Kiểm toán, tư vấn tài chính Big4, Nonbig và Tiếng Anh giao tiếp, Ielts.
Với đội ngũ giảng viên là 100% ACCA Members cùng kinh nghiệm thực chiến trong lĩnh vực kế toán – kiểm toán và tài chính, KLE không chỉ mang đến kiến thức nền tảng vững chắc mà còn giúp học viên phát triển kỹ năng ứng dụng thực tế. Không chỉ là chương trình đào tạo truyền thống, KLE tạo ra một môi trường học tập thực tiễn, nơi mối quan hệ giữa người học và giảng viên không dừng lại ở giảng dạy kiến thức mà còn phát triển sâu hơn thành mối quan hệ Mentee – Mentor.

